co? spotkanie z mieszkańcami / debata pt. Demokracja to nie tylko wybory. Inicjatywa Uchwałodawcza mieszkańców Gdańska i Sopotu

gdzie? Nowa Synagoga (była Szkoła Muzyczna we Wrzeszczu), ul. Partyzantów 7

kiedy? 28 kwietnia (środa) 2010, w godz. 18.00 – 20.00

wstęp? wolny

tematyka: inicjatywa uchwałodawcza mieszkańców, nowe modele demokracji uczestniczącej, wpływ mieszkańców na decyzje i współkształtowanie miasta.
 

Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z wydarzenia

Pełna wersja projektu Statutu Miasta Gdańska ze zmianami uwzględniającymi wprowadzenie Inicjatywy Uchwałodawczej

Program spotkania zakłada 3 prelekcje tematyczne:

dr Marcin Gerwin, politolog, Sopocka Inicjatywa Rozwojowa, autor projektu inicjatywy uchwałodawczej w Sopocie, przedstawi ogólne założenia i korzyści z Inicjatywy Uchwałodawczej Mieszkańców - (7 min.)
Jarosław Gorecki, radny Miasta Gdańska, przewodniczący Komisji Samorządu i Ładu Publicznego RMG przybliży stan zaawansowania prac nad wdrożeniem zmian do Statutu Miasta Gdańska, wprowadzających inicjatywę uchwałodawczą mieszkańców - (7 min.)
Lidia Makowska, prezeska Kultury Miejskiej, koordynatorka inicjatywy społecznej Portal Wrzeszcz.info.pl, przedstawi przykłady i zalety demokracji uczestniczącej - (7 min.)

Po półgodzinnym bloku wystąpień, zaplanowaliśmy godzinną dyskusję w grupach, metodą typu Open Space, wokół tematów związanych z inicjatywą uchwałodawczą mieszkańców i modelami demokracji bezpośredniej (konsultacje społeczne, rady osiedli i dzielnic, budżet partycypacyjny itp)

Zakładamy aktywne włączenie uczestników spotkania do rozmowy, wymiany opinii, argumentów i konstruktywnych propozycji. Dyskusje w grupach będą moderowane przez Lidię Makowską i Katarzynę Szczepańską z Wrzeszcza oraz Marcina Gerwina i Maję Grabkowską z Sopotu.

Po godzinnej pracy grupy przedstawią wnioski i rekomendacje na forum. Do podsumowania dyskusji na forum zaprosiliśmy dr. Piotra Uziębło, konstytucjonalistę z Uniwersytetu Gdańskiego, autora pionierskich w Polsce publikacji o podstawach prawnych i praktyce inicjatywy uchwałodawczej oraz demokracji partycypacyjnej. Opinie i propozycje wypracowane w grupach zostaną spisane i przesłane po spotkaniu do prezydenta miasta, radnych, mediów i przedstawicieli mieszkańców.

Do udziału w spotkaniu zapraszamy mieszkańców oraz przedstawicieli/ki jednostek organizacyjnych (rad osiedli i dzielnic), organizacji pozarządowych i społeczników, zainteresowanych tematyką samorządności.

 

O INICJATYWIE UCHWAŁODAWCZEJ mieszkańców Gdańska i Sopotu

17 listopada 2009 r. Lidia Makowska i Katarzyna Szczepańska z Wrzeszcza oraz Marcin Gerwin i Maja Grabkowska z Sopotu złożyli w Biurze Rady Miasta Gdańska i Rady Miasta Sopotu projekt Inicjatywy Uchwałodawczej, inaugurujący wspólną kampanię “Demokracja to nie tylko wybory”.
Inicjatywa Uchwałodawcza mieszkańców Wrzeszcza i Sopotu

Na początek zaproponowaliśmy zmianę statutów Sopotu i Gdańska tak, by mieszkańcy mogli sami zgłaszać projekty uchwał do przyjęcia przez radę miasta. Obecnie z inicjatywą uchwałodawczą mogą występować jedynie przewodniczący rady, komisje, grupa 7 radnych, prezydent lub zarząd miasta. Chcieliśmy, aby to prawo mieli także mieszkańcy, po zebraniu pod projektem uchwały 200 podpisów w Sopocie i 400 podpisów w Gdańsku (liczba do negocjacji).

Zależy nam na zachęcaniu mieszkańców do aktywnego udziału w życiu Gdańska i Sopotu. Chcemy promować model demokracji uczestniczącej, mieć wpływ na decyzje i współkształtowanie naszych miast.

Inicjatywa Uchwałodawcza w Sopocie

5 marca 2010 r. Inicjatywa Uchwałodawcza została przegłosowana (z jednym tylko głosem przeciw) przez Radę Miasta Sopotu. Mieszkańcy już szykują pierwsze propozycje uchwał.  http://www.sopockainicjatywa.org/

Inicjatywa Uchwałodawcza w Gdańsku

3 grudnia 2009r., w Gabinecie Przewodniczącego Rady Miasta Gdańska, rozmawialiśmy o założeniach projektu z przewodniczącym RMG panem Bogdanem Oleszkiem, przewodniczącym Komisji Samorządu i Ładu Publicznego RMG panem Jarosławem Goreckim oraz radnym z okręgu Wrzeszcz / Strzyża panem Maciejem Krupą, inicjatorem spotkania.
Panowie Oleszek i Krupa przychylnie przyjęli propozycję inicjatywy uchwałodawczej, zwrócili jednak uwagę na konieczność uwzględniania w procedurze przedstawicieli/ki gminnych jednostek pomocniczych, czyli rad dzielnic i osiedli. To słuszna propozycja, gdyż Inicjatywa Uchwałodawcza mieszkańców może być też skutecznym instrumentem współrządzenia i aktywizacji społeczności lokalnych na „własny podwórku” , w osiedlach i dzielnicach.
Radny Maciej Krupa zaproponował, by w statucie miasta Gdańska dopisać możliwość składania propozycji uchwał zarówno przez mieszkańców jak i jednostki pomocnicze:
http://www.maciejkrupa.pl/878/inicjatywa-uchwalodawcza-jestem-za

Na spotkaniu 3 grudnia 2009 r. przewodniczący Komisji Samorządu i Ładu Publicznego RMG pan Jarosław Gorecki zgłosił jednak szereg zastrzeżeń wobec inicjatywy uchwałodawczej. Przede wszystkim zwrócił uwagę na konieczność akceptacji zmian w Statucie Miasta Gdańska przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, co jest obowiązkowe dla miast powyżej 300.000 mieszkańców. Zdaniem pana Goreckiego trudno będzie jeszcze w obecnej kadencji RMG o zgodę Kancelarii Premiera Tuska, procedura miałaby potrwać nawet i dwa lata. Dlaczego? Bo jest kolejka. Ponadto przewodniczący Gorecki podkreślał, że nie jest zwolennikiem bezpośredniego udziału mieszkańców w procesach współdecydowania o naszym mieście. Obawia się zakłócania pracy radnych licznymi propozycjami uchwał i koniecznością „niekonstruktywnych rozmów”.

Argumentowaliśmy, że procedury inicjatywy uchwałodawczej nie ograniczają roli radnych. Są na tyle skomplikowane, że w innych miastach - np. w znanym z obywatelskiego ducha Słupsku – rocznie wpływa zaledwie kilka propozycji uchwał.
Ponadto, każdy projekt uchwały jest dyskutowany przez radnych na komisjach, a także musi uzyskać pozytywną opinię radcy prawnego, skarbnika (jeżeli wiąże się z wydatkami z budżetu miasta) i na koniec podlega głosowaniu na sesji rady miasta. Jeżeli radni uznają, że projekt uchwały jest niekorzystny dla ogółu mieszkańców, co przecież może się zdarzyć, to zawsze mogą go odrzucić.

5 marca 2010 r. Inicjatywa Uchwałodawcza została przegłosowana w Sopocie. Wydawało się , że w Gdańsku niestety utknęła w biurkach rajców.

Propozycje zmian w statucie Miasta Gdańska

Tymczasem 25 marca 2010 r. w Dzienniku Bałtyckim przeczytaliśmy artykuł, że radni Gdańska podjęli jednak prace nad wdrożeniem inicjatywy uchwałodawczej. Cieszy nas bardzo ta decyzja.

Zwróciliśmy się zatem – jako inicjatorzy i autorzy projektu - do członków Komisji Samorządu i Ładu Publicznego z prośbą o szczegóły. Z Biura Komisji otrzymaliśmy projekt Statutu Miasta Gdańska, uwzględniający możliwość składania przez mieszkańców projektów uchwał (zmiana w § 43 ust. 1 pkt. 5). Komisja Samorządu i Ładu Publicznego wnioskowała o wprowadzenie tego projektu uchwały do porządku sesji Rady na 27 maja 2010r.

Dyskusja wokół procedury uchwalania inicjatywy uchwałodawczej

Doświadczenia z Sopotu pokazały, że ścieżka przechodzenia projektów uchwał mieszkańców przez radę miasta jest skomplikowaną procedurą. Sopoccy radni, wspólnie z przedstawicielami mieszkańców i radcami prawnymi poszukiwali najlepszych rozwiązań, by propozycje uchwał mieszkańców nie utykały w „zamrażarkach legislacyjnych”. W Sopocie inicjatorzy akcji z Sopockiej Inicjatywy Rozwojowej przygotowali i opublikowali na swojej stronie praktyczny poradnik dla użytkowników Inicjatyw Uchwałodawczej w Sopocie. Dr Marcin Gerwin, autor Poradnika zachęca gdańszczan/ki (w tym radnych) do wykorzystania doświadczeń z konstruktywnej kooperacji w Sopocie.

http://www.sopockainicjatywa.org/2010/03/06/jak-korzystac-z-inicjatywy-uchwalodawczej/

W Gdańsku propozycja zmian przewiduje do 45 dni dla Prezydent Miasta na przedstawienie swojego stanowiska od otrzymania kompletnego wniosku. Rada Miasta Gdańska miałaby 3 miesiące na złożenie uchwały pod obrady Rady. Takie rozwiązanie powinno uniemożliwić "zamrażanie" uchwał, czy ich blokowanie w szufladach.

Ilość podpisów mieszkańców pod projektem uchwał

17 listopada 2009r., składając propozycję inicjatywy uchwałodawczej w radach miast Gdańska i Sopotu proponowaliśmy 50 podpisów w Sopocie i 200 w Gdańsku.

Ostatecznie w Sopocie radni i mieszkańcy wypracowali kompromis: przyjęto liczbę 200 podpisów.

W Gdańsku członkowie Komisji Samorządu i Ładu Publicznego wpisali do projektu Statutu 2000 podpisów. Radny Maciej Krupa na swoim blogu proponuje 1000 podpisów, natomiast mieszkańcy (inicjatorki akcji) chciałyby przekonać radnych do jak najniższego progu, np. 400 podpisów, by nie zniechęcać gdańszczan do aktywności obywatelskiej zbyt wysokim progiem.
http://www.maciejkrupa.pl/878/inicjatywa-uchwalodawcza-jestem-za

Mamy nadzieję w Gdańsku na otwartą dyskusję o liczbie podpisów radnych z mieszkańcami oraz przedstawicielami/kami jednostek organizacyjnych (rad osiedli i dzielnic), organizacji pozarządowych i społeczników, zainteresowanych tematyką samorządności.

Temu też służy nasze spotkanie 28 kwietnia we Wrzeszczu. Chcielibyśmy wypracować kompromis oraz mieć wpływ na współtworzenie zapisów odnośnie ścieżki proceduralnej inicjatywy uchwałodawczej.

Zapraszamy do rozmowy.

Opr. Lidia Makowska

 

Na czym polega demokracja uczestnicząca?

Według Wikipedii - demokracja uczestnicząca (ang. participatory democracy) jest procesem kolektywnego podejmowania decyzji, z wykorzystaniem kombinacji elementów demokracji bezpośredniej i przedstawicielskiej. Znajduje zastosowanie w samorządach lokalnych i samorządach pracowniczych. Wszyscy obywatele posiadają władzę decydowania o budżecie, inwestycjach, lokalnych podatkach i podziale administracyjnym. Dyskusje i głosowania odbywają się podczas otwartych zgromadzeń w gminach, dzielnicach i miastach. Delegaci i radni mogą być w każdej chwili odwołani z pełnionej funkcji przez specjalnie zwołane zgromadzenie mieszkańców ich okręgu. Kadencje ograniczone są zwykle do jednego roku. Administracja, radni, burmistrz, stają się egzekutywą realizującą instrukcje od lokalnej społeczności. Większość istniejących obecnie form demokracji uczestniczącej współistnieje ze strukturami państwa i samorządu lokalnego.

Co to jest budżet partycypacyjny?

Demokracja uczestnicząca realizuje się zwykle poprzez budżet partycypacyjny, który po raz pierwszy został wprowadzony w mieście Porto Alegre (płd.-wsch. Brazylia)  w roku 1990, przez Partię Pracowników. Budżet partycypacyjny oznacza oddolny proces definiowania priorytetów budżetowych i wskazywanie przez obywateli, które inwestycje i projekty należy realizować w ich miejscowości. Podczas tworzenia budżetu partycypacyjnego, uwzględniany jest poziom ważności przyznany danej sprawie przez mieszkańców, lista braków w infrastrukturze zgłoszona przez zgromadzenie oraz liczba mieszkańców danej dzielnicy. Wyniki głosowań i negocjacji są sumowane i opracowywane przez Radę Budżetu Partycypacyjnego, we współpracy z Gabinetem Planowania Miasta.

Mieszkańcy uzyskują wpływ na zatrudnianie urzędników, poprzez Komisje Trójstronne. W ich skład wchodzą przedstawiciele zgromadzeń mieszkańców, przedstawiciele związku zawodowego pracowników administracji i przedstawiciele zarządu gminy.

 źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Demokracja_uczestnicząca

 

 

Polecamy książkę Demokracja Partycypacyjna dr. Piotra Uziębło z Katedry Prawa Konstytucyjnego i Instytucji Politycznych Uniwersytetu Gdańskiego, wydaną przez Centrum Badań Społecznych w 2009 r.

Książka udostępniona jest w całości w bibliotece Google Książki na licencji Creative Commons - Użycie Niekomercyjne.

Promocja książki Piotra Uziębło Demokracja Partycypacyjna z udziałem autora odbyła się 14 grudnia 2009 o godz. 18.00 w Centrum Społecznym Młodych Socjalistów w Gdańsku.

 

 

 

 

Organizatorzy:

Organizatorzy: Stowarzyszenie Kultura Miejska, Portal Wrzeszcz.info.pl , Sopocka Inicjatywa Rozwojowa

Kontakt: Lidia Makowska, lm@wrzeszcz.info.pl
Pracownia Kultury Miejskiej w byłym browarze we Wrzeszczu
ul. Kilińskiego 1, tel. 58/ 3445420

 

Dziękujemy Gminie Żydowskiej Wyznaniowej w Gdańsku za udostępnienie przestrzeni Nowej Synagogi dla społeczności lokalnej Wrzeszcza.

 

 

Projekt Mobilny Dom Sąsiedzki od_dolnego Wrzeszcza / Akademia Kultury Miejskiej we Wrzeszczu finansowany jest ze środków Urzędu Miejskiego w Gdańsku w ramach Programu Współpracy Miasta Gdańska z organizacjami pozarządowymi na rok 2010.